Мұражай құрамы
Қарқаралы тарихи-өлкетану музейі
Қарқаралы музейі 1977 жылдың 7 қарашасында Ұлы Отан соғысының ардагерлері А. Аймақов, С. Аманбаев, Б. Иманқұлов, Ш. Саумбаев, Н. Спатаевтан құралған бастамашыл топтың бастамасымен қоғамдық бастамада құрылды. Музейдің құрылуына Б. Дуанбеков, Қ. Баймұханбетов, Ж. Қадауов, Е. Едігин, С. Түсіпбеков, М. Әубәкіров, Т. Төхметов, Б. Ахметова, А. Омарбаев, А. Ахметов сияқты азаматтар қатысты. Музей кеңесі құрылып, кеңес төрағасы болып Ш. Саумбаев сайланды. Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1979 жылғы 5 қазандағы № 511 өкімі және Қазақ КСР Мәдениет министрлігінің 1979 жылғы 11 қазандағы № 462 бұйрығы негізінде Қарқаралы тарихи-өлкетану музейі Қарағанды облыстық музейінің филиалы ретінде ашылды. 1980 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қарқаралы тарихи-өлкетану музейі дербес музей мәртебесін алды.
Музей ғимараты 1870 жылы округтік қазынашылық (корольдік офис) ретінде салынған. Жергілікті халық оны «Ақ кеңсе» деп атап кеткен. 1918 жылы бұл ғимаратта алғашқы Совдеп (Кеңес депуаттарының кеңесі) орналасты. Мұнда Н. Нұрмақов, М. Тәтімов, Ә. Асылбеков, Ө. Жәнібеков сияқты белгілі мемлекет қайраткерлері қызмет атқарды. 1934 жылы мемлекет қайраткері С. М. Киров келіп, партия активімен жиын өткізді. Музей қорында 8400-ге жуық жәдігер бар. Мұнда археология, этнография, қолөнер, нумизматика, сирек кездесетін кітаптар, суреттер, құжаттар мен фотоматериалдар салалары бойынша құнды реликвиялар сақталған. Музейдің экспозициялық алаңы 671,8 шаршы метрді құрайды.
Музей экспозициясы тас дәуірінен бастап Қарқаралы қаласының қазіргі дамуына дейінгі өңір тарихын баяндайтын 7 залдан тұрады.
Архивтік құжаттар мен тарихи артефакттар бізді Қарқаралы округінің құрылу тарихымен таныстырады, сондай-ақ Қарқаралы өңірінің танымал тұлғалары — Мәди Бапиұлы, Н. Нұрмақов және т.б. туралы материалдар үлкен қызығушылық тудырады. Музей қорының мазмұнын аудан тарихы бойынша материалдар құрайды: археологиялық экспонаттар, тас дәуірі тарихының фотосуреттері, Әбу Насыр әл-Фараби, Абылай хан, Қазыбек би, Әйтеке би, Төле би сияқты тарихи тұлғалардың портреттері, ХХ ғасырдың 30-50 жылдарындағы репрессиялар туралы материалдар, сондай-ақ қазақ халқының этнографиясы мен сәндік-қолданбалы өнерінің бұйымдары.
